Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Quarterly Meeting DIMC Manufahi 28 October 2016

Intordusaun

Bazeia ba prosesu dezenvolvimentu ne’ebe mak la’o iha Municipiu, Postu Administrativu no Suku, iha Semester Segundu Luta Hamutuk kontinua hala’o aktividades monitoramentu no advokasia ba projetu ne’ebe mak implementa iha ona Municipio. Husi monitoramentu no advokasia hirak ne’e Luta Hamutuk kontinua hala’o “Quarterly meeting” iha ho Membru DIMC no Pontu Fokal sira iha Municipiu ho objetivu atu update rezultadu monitoramentu ba projetu ne’ebe mak Pontu Fokal hala’o nia Suku nomos liu husi enkontru ne’e Membru DIMC sira no Pontu Fokal bele fahe informsaun ba malu konaba dezenvolvimentu ne’ebe mak la’o iha ida-idak nia hela fatin. Aktividade ne’e la’o tanba hetan apoiu husi Integrity Action.

Quarterly Meeting ne’e realiza iha Data: 19th-12- 2015, Sede Suku Holarua, Posto Administrativo Same no Municipiu Manufahi, ne’ebe partisipantes ema hamutuk 12(Mane 10 no Feto 2), partisipantes hirak ne’e mai husi PAAS Suku, Juventude Feto, Rep.Xefe Aldeia, Kompania Lokal, NGO Lokal Luta ba Mudanca, OPS (PNTL) no  Pontu Fokal.

Enkontru ne’e Pontu Fokal update servisu monitoramentu ba projetu rua (2) iha Suku Daisua ne’ebe mak hala’o durante ne’e, prosesu diskusaun ne’e la’o diak tanba membru DIMC no Pontu Fokal ativu hodi fo hanoin ba projetu ne’ebe mak Pontu Fokal hala’o  monitoramentu no issue dezenvolvimentu ne’ebe mak la’o iha Municipiu.

Update rezultadu monitoramentu ba projetu mak hanesan; 

  1. Monitoramentu ba projetu estrada; iha prosesu implementa projetu la’o diak tanba komunidade sira partisipa direta iha implementasaun projetu ne’e to’o remata, husi rezultadu monitoramentu ba projetu fiziku hatudu iha kualidade diak no agora komunidade uza ona hodi bele asesu ba transporte no seluk tan.
  2. Monitoramentu ba kanalizasaun be’e mos; implementasaun projetu be’e mos la’o diak tanba hetan partisipa ativu husi komunidade maibe to’o agora be’e mos la to’o ba komunidade hodi uza ba nesesidade tanba hare’e bai-loron naruk debit be’e ki’ik nomos iha failansu tekniku iha BoQ hodi nune’e falta  torneira 6 ho komunidade balun seidauk asesu ba be’e mos. Ho problema ne’e GMF no Luta ba Futuru komunika ba malu ona atu kompleta torneira hodi nune’e komunidade bele asesu ba be’e mos hotu maibe to’o agora be’e mak volume ki’ik tanba hare’e ba bai-loron naruk. Tanba projetu ne’e implementa Luta ba Futuru involve komunidade hahu iha identifikasaun, planu komunidade no involmentu iha implementasaun projetu.

Issue dezenvolvimentu seluk ne’ebe mak membru DIMC sira hato’o iha enkontru ne’e mak hanesan;

  1. Preokupasaun ba programa edukasuan; iha tinan 2010, Governu Xanana projetu ki’ik kompania mak implementa maibe agora Governu 2015 Xefe Suku no Sekretaria Suku sira mak implementa projetu nomos sira taka inforrmasaun gastus ba komunidade. No falta fiskalizasaun husi AND maibe uluk projetu sira hetan fiskalizasaun husi AND kada nia progressu projetu nian. Ho  problema ne’e husi Luta ba Futuru mos informa katak LBF hatama ona report ba PDHJ atu analiza konaba gastus ba projetu.
  2. Preokupasaun ba programa Agrikultor; membru DIMC mos preokupa konaba programa fila rai gratuita tanba  sira la kompriende servisu Departementu Agrikultor  ne’ebe durante ne’e  la’o iha Municipiu (Postu Administrativu Same, Suku Holarua), realidade iha baze  fila rai deit funsionairu nian maibe ba komunidade kbi’it laek hi’it tuir   mina maibe sira la konsidera no halo komunidade tenki aluga hand tractor hodi fila sira nia rai (kada loron $20.00).
  3. Preokupasaun ba EDTL; iha Aldeia Gruto-Rotuto Governu promete maibe to’o agora  la realiza no Governu fae solar sel maibe sasan hirak ne’e la iha kualidade tanba iha Aldeia Riatu batrei nakfera no fo fali ameasa ba komunidade nia moris.
  4. Preoukupasaun ba Liga Amadora; iha Municipiu Manufahi kompania lokal fo apoiu  osan ho valor $50.00 to’o 100.00 ba klubu ne’ebe mak joga iha Liga maibe Suteras balun la iha kualidade tanba foin uza deit nakles hotu.

Rekomenda

Pakote referendum iha tinan 2013 kompania Lokal konsorsiu Habaen ne’ebe mak implementa projetu konaba pehanan no bronjong iha fatin Ladikin/Letefoho ne’ebe to’o agora Governu seidauk halo pagamentu ba kompania lokal maske husi kompania selu hotu ona trabalador ne’ebe mak servisu iha projetu no husi AND mos halo ona verifikasaun ba projetu. Planu Governu atu selu ihha Fulan Novembru to’o Dezembru 2015 maibe to’o agora seidauk selu.

Konkluzaun

Enkontru ne’e la’o diak tanba partisipantes hotu fo sira nia hanoin ba malu hpdi diskute issue dezenvolvimentu ne’ebe mak agora la’o iha Municipiu no espera liu  husi enkontru DIMC ne’e hanesan fontes  ida hodi  komunika ba malu atu bele resolve problema dezenvolvimentu ne’ebe mak akontese iha Municipiu.